De Grënner vun der Schatte-KI: all däit et, keen schwätzt drüber

Rickard Eriksson ass de Mann, deen 1996 dat gebaut huet, wat spéider LunarStorm gouf – déi éischt sozial Plattform vun der Welt, mat Millioune Benotzer, laang virun Facebook. Zënterdës huet hien mat sengem Entreprise méi wéi 7.000 skandinavesch Fërmen an ëffentlech Instituen an der KI-Entwécklung supportéiert an hautnah gesinn, wat geschitt, wann d’Technologie virun de Regele kënnt.

Haut leeft hien seng Formatiounsfirma zu Varberg an ass de Grënner vun EuroWork. Mir hunn eis hingesat an iwwer seng Motiv schwätzt, fir eng KI-Aarbechtsplaz fir europäesch Betriber ze bauen, an firwat hien meent, datt déi wichtegst Funktioun déi ass, déi weist, wat eng Äntwert kascht.

Du schwätz dovun, datt Schatte-KI dat reell Problem ass. Wat méins du?

— Et gëtt et schonn. Op all Aarbechtsplaz, deen ech besichen, gëtt et een, deen e Projet an ChatGPT kopéiert, fir et schéiner ze maachen. Oft sinn et méi. Si maachen et mat hirem private Login, well dat dat eenzegt war, wat si haten, an si maachen et, well si hir Aarbecht schafen wëllen. Et ass kee Ungehirsam, et ass Ambitioun.

De Problem ass, datt keen een weess, wat erauskomme ass. An wann keen een weess, wat erauskomme ass, da kann och keen een op d’Fro äntweren, wann se kënnt.

Wien stellt d’Fro?

— Fréier oder spéider een anere wéi du. Eng Client, dee sech freet, wou seng Donnéeën bliwwen sinn. E Revisor. Eng Person, déi fir d’Sécherheet zuständig ass. Oder eng Journalist, wann een Pech huet. An dann ass et net de Kolleeg, dee äntweren muss, et ass d’Leedung. "Mir hunn eng Policy" ze soen, reit net aus, wann d’Policy e Dokument ass, dat keen een gelies huet an dat näischt verhënnert.

Meeschtens hu sech dach all e puer Regele?

— Vill hunn eng Reegel, déi Nee seet. Dat ass déi schlechtest Variante, well dann gëtt et weider benotzt, mee et gëtt onsiichtbar. Et ass vum onhängelech zum onhängelech an heimlech Problem gange.

Ech hunn et ganz kloer bei enger Firma gesinn, wou KI komplett verbidden war. All hunn et trotzdem benotzt. Deen eenzegte Unterschied war, datt si et elo op hirem Handy gemaach hunn, net op der Aarbechtscomputer, fir datt et net gesinn gëtt. Si hunn et esou geschafft, datt et gläich riskant war, mee méi schwéier ze gesinn.

An Aarbecht an Privatliewen mengen sech?

— Jo, an dat ass de Deel, deen d’Leit ënnerschätzen. Wann een seng private Konten benotzt, da läit d’Aarbechtsmaterial an engem Konto, dat deem Aarbechtsgeber net gehéiert. D’Persoun wechselt de Job, an dat Material geet mat. D’Persoun verluer hire Passwuert, an keen een kann op näischt méi zougreiwen. An an dëser Geschicht läit souwuel d’Offer fir de Client wéi d’Fro iwwer d’Schoulwiel vum Kand, an der selwechter Thread, bei engem Provider op der anerer Säit vum Atlantik.

Et ass kee Bëssewëll vun engem. Et ass einfach wat geschitt, wann een de Leit keen Tool gëtt, dat hiert Aarbechtsinstrument ass.

EuroWork ass also d’Alternativ?

— EuroWork ass e Versuch, fir dat léif Alternativ ze dem ze maachen, wat am einfachsten ass. Dat ass déi ganz Idée. Wann de séchere Wee méi komplizéiert ass wéi dee onsechere, da verluer de séchere Wee, all Kéier, an all Organisatioun, egal wat de Chef an engem Meeting gesot huet.

Wat ass konkret dat, wat et méi einfach maacht?

— Et gesäit aus wéi dat, wat d’Leit schonn gewunnt sinn. Du schreifs eng Fro, du kriss eng Äntwert. Keen een muss eng Cours maachen, fir ufänken ze kënnen. De Unterschied läit drëm: d’Äntwerten gi standardméisseg a Europa verarbet, den Inhalt gëtt nëmmen fir d’Modell ze trainéieren benotzt, an et steet ënner all Äntwert, fir datt een net an engem Vertrag noforschen muss.

An d’Käschten?

— Dat ass mäi perséinlech Steckenpferd. Keen anere weist, wat eng Äntwert kascht. Du kaufs eng Lizenz, an dann ass et roueg, an éischter de Mount drop kriss d’Finanzabteilung eng grouss Summ ze gesinn.

Bei eis steet de Präis, ier s du d’Fro schécks. Eng ausgewuelt Äntwert vun enger europäescher Modell kascht e puer Cent. Wanns du eng amerikanesch Top-Modell wähls, kascht déi selwecht Fro véierannvéierzeg Cent. Et ass net falsch, dee deieren ze wielen, heiansdo ass et et wert, mee s du solls et virun wëssen an net eréischt drop.

Firwat läit dir esou vill un dëser Detail?

— Well et déi ehrlech Versioun vun dem ass, wat een verkaaft. All soen, si sinn transparent. Ganz wéineg weisen eng Zuel, déi géint si benotzt ka ginn. Ech wëll, datt eng Finanzchefin mat eiser Tjänst kann rechnen, net raten.

Dir baut och en Agent-Modus. Ass dat net dat Géigendeel vun der Kontroll?

— Dat wor genau dat, wat ech gefaart hunn. Dorum ass de Standard-Modus, datt d’KI virun froen, ier se eppes mécht. Du gëss e Ziel vir, si schléit e Plan an Schrëtt vir, an du gëss all Schrëtt eenzel geneeegt an gesäis, wat fir e Tool benotzt gëtt an firwat. All ass an der Revisiounslogg.

Ech mengen, datt dës Schaltunge ganz de Unterschied maacht, ob eng Gemeng KI-Agenten benotzen däerf oder net. D’Fäegkeet ass bei all do. Wat feelt, ass de Beweis, wien Ja gesot huet.

Wat ass am schwiirigsten beim Bauen vun dem?

— Et ze loossen. All Woch ginn et zéng Saachen, déi gebaut kéinten ginn, an néng vun hinnen maachen d’Produkt méi schlecht, well se méi schwéier ze verstoen ass. Deen, dee alles derbäisetzen, kritt am Schluss eppes, dat eng Berodung brauch, fir ufänken ze kënnen, an dann huet een genau dat gebaut, wat een ersetzen wollt.

Wat hoffs du, datt een an engem Joer soen wäert?

— Datt se opgehéiert hunn, drüber nozedenken. Datt d’Fro "Däerf ech KI fir dat benotzen?" op hirem Aarbechtsplaz net méi gestallt gëtt, well d’Äntwert am Tool gesinn gëtt, wann een schaffe geet. An datt d’Finanzchefin weess, wat et kascht huet, bis op de Cent.

Gëff mir eppes konkret. Wat maachen d’Leit mat dem, en ganz normalen Dënschdeg?

— Dat Bescht ass, datt d’Äntwert sellen ass, wat een erwaart. All rieden vun "Texter schreiwen". Wat faktesch am meeschten Zäit späichert, ass, datt een net liesen muss. Du kriss eng Joerreechnung op dräihonnert Säiten, du sechs, wien s du bass, an du kriss zréck, wat fir deng Roll relevant ass. Oder eng Ufro fir eng Offer: hänken se derbei, wat dir fréier gelifert hutt, an froen direkt, ob et dräi Deeg Aarbecht wert ass. Mir hunn et mat engem Dokument probéiert, dat wëllentlech zwee vun deenen "Muss-Kritären" net erfëllt huet, an d’Äntwert huet genau déi gewisen.

— Dann hunn mir de Fall mam Vertrag. Zwee Versiounen vum selwechten Kafsvertrag, wou d’Gegensäit en Nebenstatz iwwer Personalverantwortung erausgeholl huet an d’Garantieperiod verkierzt. Beides ass erauskomm. Dës Ännerungen glidden een duerch, wann een um siwen Auer owes alles duerchliesst.

An dat mat de Fotos?

— Dat ass déi Funktioun, iwwert déi d’Leit ufanks laachen an déi si dann am meeschten benotzen. Fotographéier d’Whiteboard no dem Meeting, be d’KI, fir eng Projetplang mat Verantwortlechen ze maachen. Fotographéier e handgeschriwwe Dokument vum Joer 1897, kriss et interpretéiert mat deenen onsechere Wierder markéiert. Fotographéier eng Manual op Finnesch. Et hiert sech wéi e Spillzeug un, bis s de an engem Lager stiehs mat engem Gerät, deem s deen Numm net kenns an dat dir deswege net noforschen kanns.

Wat ass déi meescht Enttäuschung?

— Datt d’Leit Zuelen froen, ouni Material ze ginn. Dann kann d’Modell eng Quell erfinden, déi ganz glawewürdeg ass. Mir hunn probéiert, fir géint Argumenter fir eng Debattartikel ze froen, an d’Äntwert huet sech op en Rapport gestëtzt, deen et net gëtt. D’Resonnement war nëtzlech, d’Zuelen waren erfonnen.

— Dorum soen ech ëmmer dat selwecht: gëff der eppes un. Mat Material ginn d’Zuelen richteg. Ouni Material ass et eng gutt formuléiert Raten. Dat ass keen Manko vu EuroWork, et gitt fir all KI, mee mir sinn dofir verantwortlech, et héich ze soen, anstatt d’Leit et op engem Gemengerot firzehalen.

Lescht Fro: wat soll deen, deen dat hei lies, haut maachen?

— Fro seng Kolleegen, wat si faktesch benotzen. Net an engem formelle Rahmen, just esou froen. D’Äntwert ass meeschtens méi, wéi een erwaart, an et ass ëmmer besser, et selwer ze wëssen, wéi et vun engem aneren ze héieren.

---

Iwwert Rickard Eriksson

Huet 1996 dat gebaut, wat spéider LunarStorm gouf – déi éischt sozial Plattform vun der Welt, mat Millioune Benotzer Joer virun Facebook. Mat sengem Entreprise huet hien méi wéi 7.000 skandinavesch Fërmen an ëffentlech Instituen an der KI-Benotzung ausgebilt an entwéckelt. Leeft haut seng Formatiounsfirma zu Varberg an ass de Grënner vun EuroWork.

D’selwecht Prinzip wéi fréier: Technologie, déi ganz normal Leit benotzen, an déi se all Moien mat Freed opmaachen. De Betrieb hanner LunarStorm huet LunarWorks geheescht. Dat hei Bauprojet heescht EuroWork.

Kontakt: rickard@eurowork.ai.