Ο Clippy είναι πίσω, και αυτή τη φορά δεν μπορείς να τον απενεργοποιήσεις

Θυμάσαι τον Clippy; Το χαρούμενο συνδετήρακι που εμφανιζόταν στη γωνία του Word, κουνούσε τα φρύδια του και ρωτούσε αν τυχόν έγραφες ένα γράμμα. Όλος ο κόσμος απαντούσε όχι, η Microsoft άκουσε επιτέλους, και το 2007 τον «θυσίασε» σε κάτι που έμοιαζε περισσότερο με πανηγυρισμό.

Τώρα είναι πίσω. Αλλά μεγαλύτερος, και βιδωμένος.

Ένα δικό του πλήκτρο

Ο σημερινός διάδοχός του λέγεται Copilot, και δεν μένει πια στη γωνία ενός προγράμματος. Είναι ενσωματωμένος στο ίδιο το Windows, και τα νέα πληκτρολόγια έρχονται με ένα ειδικό πλήκτρο για τον Copilot, το πρώτο νέο πλήκτρο εδώ και δεκαετίες. Ο Clippy είχε τουλάχιστον το σεβασμό να μπορείς να τον απενεργοποιήσεις με ένα κλικ. Ο Copilot είναι μέρος του επίπλου.

Και μάλλον δεν θα σταματήσει εκεί. Οι φήμες για την επόμενη έκδοση των Windows περιγράφουν την AI ως το κεντρικό νευρικό σύστημα του συστήματος, δηλαδή όχι μια λειτουργία του υπολογιστή, αλλά τον τρόπο που λειτουργεί ο υπολογιστής. Ταυτόχρονα, εκατοντάδες εκατομμύρια χρήστες αρνούνται πεισματικά να αφήσουν το παλιό Windows 10, παρόλο που η υποστήριξή του έχει σταματήσει. Αξίζει να σταθούμε σε αυτό: οι άνθρωποι επιλέγουν ένα σύστημα χωρίς ενημερώσεις ασφαλείας αντί για ένα σύστημα που έχει αποφασίσει να τους βοηθήσει.

Δεν είναι η AI που λέει όχι ο κόσμος

Εδώ είναι εύκολο να βγάλουμε λάθος συμπέρασμα. Η αντίσταση δεν αφορά το ότι οι άνθρωποι αντιπαθούν την AI. Οι ίδιοι άνθρωποι που αρνούνται να αναβαθμίσουν τα Windows, με χαρά επικολλούν κείμενο σε μια συνομιλία με AI στο διάλειμμα και την αφήνουν να βελτιώσει ένα email. Η χρήση της AI στη δουλειά αυξάνεται με ραγδαίους ρυθμούς, όπως δείχνει κάθε έρευνα που γίνεται.

Αυτό που λέει όχι ο κόσμος είναι κάτι άλλο: το να μην ρωτιέσαι. Ένας βοηθός που ανοίγεις μόνος σου είναι μια υπηρεσία. Ένας βοηθός που είναι ήδη στον τοίχο όταν φτάνεις στη δουλειά είναι ζήτημα παρακολούθησης, ζήτημα κόστους και ζήτημα «ποιος το αποφάσισε αυτό», όσο καλή κι αν είναι.

Ο Clippy ρωτούσε τουλάχιστον αν μπορούσε να βοηθήσει. Αυτό ήταν το μόνο που έκανε σωστά.

Η AI που επιλέγεις

Όταν φτιάχναμε το EuroWork, αυτή η διαφορά ήταν παρούσα στο δωμάτιο από την πρώτη μέρα, περίπου σαν ένα προειδοποιητικό συνδετήρακι στη γωνία.

Γι’ αυτό η δική μας AI περιμένει μέχρι να τη ρωτήσει κάποιος. Η επιφάνεια εργασίας που βλέπεις το πρωί δείχνει τι έχει συμβεί από χθες, με τέτοιο τρόπο που να μπορείς να το αντιληφθείς σε ένα δευτερόλεπτο, και μετά σιωπά: τίποτα δεν πηδάει μπροστά σου, τίποτα δεν απαιτεί την προσοχή σου, κανείς δεν έχει αποφασίσει ότι χρειάζεσαι βοήθεια αυτή τη στιγμή. Όταν κάποιος χρησιμοποιεί την AI, το κόστος εμφανίζεται δίπλα στην απάντηση όσο γίνεται η δουλειά, σε ευρώ και λεπτά. Κάθε απάντηση της AI φέρει την ένδειξη ότι είναι απάντηση AI, όπως απαιτεί ο Κανονισμός της ΕΕ για την AI από τον Αύγουστο. Και όταν ένας πράκτορας AI πρόκειται να κάνει κάτι για έναν συνάδελφο, πρώτα δείχνει το σχέδιό του και περιμένει έγκριση, γιατί αυτό που αποστέλλεται πρέπει να έχει πίσω του το όνομα και την ευθύνη ενός ανθρώπου, όχι ενός συνδετήρα.

Είναι η ίδια τεχνολογία με τους ενσωματωμένους βοηθούς των λειτουργικών συστημάτων, συχνά τα ίδια υποκείμενα μοντέλα. Η διαφορά είναι ποιος κρατάει την επιλογή: εσείς επιλέγετε να την ανοίξετε, βλέπετε τι κοστίζει, και μπορείτε να απαντήσετε στο τι κάνει με τις πληροφορίες σας, γιατί αυτές επεξεργάζονται εντός της ΕΕ και τίποτα δεν αποθηκεύεται κρυφά.

Το μάθημα από το συνδετήρακι

Ο Clippy δεν πέθανε επειδή ήταν κακή τεχνολογία. Πέθανε επειδή δεν μπορούσε να ξεχωρίσει το να προσφέρει βοήθεια από το να επιβάλλεται. Τώρα, ο διάδοχός του χτίζεται μέσα στο ίδιο το πάτωμα και τους τοίχους των χώρων εργασίας μας, και το ερώτημα για κάθε διεύθυνση δεν είναι αν οι εργαζόμενοι θα έχουν AI, αυτό το ερώτημα το έχουν ήδη απαντήσει οι ίδιοι οι εργαζόμενοι.

Το ερώτημα είναι αν η δική σας AI θα είναι κάτι που επιλέξατε, με απόδειξη και ευθύνη, ή κάτι που ήρθε μαζί με το σπίτι.

Οι εργαζόμενοί σας χρησιμοποιούν ήδη AI. Ξέρετε τι μοιράζονται με αυτήν;