Από το LunarStorm στο EuroWork

Το 1996 δεν υπήρχαν πολλά να κάνεις στο ίντερνετ. Μπορούσες να διαβάσεις μια σελίδα. Μετά μπορούσες να διαβάσεις άλλη μια.

Αυτή τη χρονιά, ο Rickard Eriksson δημιούργησε το Stajl Plejs Community, έναν χώρο όπου μπορούσες να αφήσεις ένα μήνυμα σε κάποιον και να πάρεις ένα πίσω. Ο Mark Zuckerberg γιόρταζε τα δώδεκα εκείνη τη χρονιά. Με την αλλαγή της χιλιετίας, η σελίδα μετονομάστηκε σε LunarStorm, και στην ακμή της είχε 1,2 εκατομμύρια Σουηδούς μέλη. Για μια ολόκληρη γενιά, δεν ήταν απλώς μια σελίδα ανάμεσα σε άλλες. Ήταν το ίντερνετ.

Η σελίδα κέρδισε το Μεγάλο Βραβείο Διαδικτύου, και η κριτική επιτροπή έγραψε περίπου αυτό που ήδη γνώριζαν όλοι όσοι συμμετείχαν: το LunarStorm είχε διδάξει στους νέους Σουηδούς περισσότερα για τους υπολογιστές και το διαδίκτυο από οποιαδήποτε κρατική πρωτοβουλία, γιατί απλώς ήθελαν να συνδεθούν.

Αυτή είναι όλη η ουσία, και ισχύει ακόμα. Η τεχνολογία που οι άνθρωποι θέλουν να χρησιμοποιήσουν κάνει περισσότερα από την τεχνολογία που οι άνθρωποι αναγκάζονται να χρησιμοποιήσουν.

Τριάντα χρόνια αργότερα, η ίδια ιδέα

Τώρα επιστρέφει. Η εταιρεία πίσω από το LunarStorm ονομαζόταν LunarWorks. Η νέα ονομάζεται EuroWork. Ορισμένα μοτίβα μένουν.

Αυτή τη φορά δεν πρόκειται για βιβλία επισκεπτών, αλλά για το τι συμβαίνει με τη σύμβαση που αντέγραψες σε μια υπηρεσία AI την περασμένη Τρίτη.

Μέσω της Nischad Utbildning, ο Rickard Eriksson και οι συνεργάτες του έχουν συνεργαστεί με πάνω από 10.000 επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς σε θέματα AI και ψηφιακής επικοινωνίας. Μετά από τόσες πολλές ημέρες εκπαίδευσης, ένα μοτίβο γίνεται αδύνατο να το αγνοήσεις: η AI χρησιμοποιείται ήδη παντού, αλλά κρυφά.

Κάποιος αντιγράφει μια σύμβαση για να καταλάβει μια παράγραφο. Κάποιος ανεβάζει μια έκθεση με προσωπικά δεδομένα για να πάρει μια σύνοψη. Σχεδόν πάντα με έναν ιδιωτικό λογαριασμό, στον ελεύθερο χρόνο, γιατί έτσι ήταν πιο γρήγορα. Αυτό συνήθως ονομάζεται «σκιώδης AI», και δεν το κάνει κανείς από κακή πρόθεση. Το κάνει κανείς γιατί η εργάσιμη ημέρα είναι πολύ μικρή.

Το πρόβλημα είναι ότι κανείς δεν μπορεί να απαντήσει στην απλή ερώτηση που ακολουθεί: πού πήγαν τα δεδομένα;

Τι ακούει όταν ρωτάει

Αυτό που συναντά πιο συχνά δεν είναι κάποιος που θέλει να απαγορεύσει την AI. Είναι κάποιος που θέλει να μπορεί να πει ναι χωρίς να νιώθει άσχημα γι’ αυτό. Ένας προϊστάμενος που υποψιάζεται τι συμβαίνει αλλά δεν θέλει να είναι αυτός που θα μαλώσει. Ένας υπεύθυνος προστασίας δεδομένων που προτιμάει να μην ξέρει.

Γι’ αυτό δημιουργήθηκε το EuroWork. Ένας χώρος για να γίνονται αυτά τα πράγματα, με κανόνες που θέτει ο οργανισμός και όχι ο καθένας ξεχωριστά.

Έτσι λειτουργεί στην πράξη. Η επεξεργασία με AI γίνεται από προεπιλογή σε ευρωπαίους προμηθευτές, και τίποτα από όσα γράφονται δεν χρησιμοποιείται για την εκπαίδευση της AI κάποιου άλλου. Το ChatGPT και το Claude είναι διαθέσιμα ως επιλογές για όποιον τα θέλει συνειδητά, ποτέ όμως για ευαίσθητο περιεχόμενο, και ένας διαχειριστής μπορεί να τα απενεργοποιήσει εντελώς.

Πριν σταλεί κάτι, ελέγχεται αυτόματα. Αν περιέχει αριθμούς ταυτότητας, δεδομένα υγείας ή εμπορικά μυστικά, αυξάνεται το επίπεδο προστασίας και βλέπεις τι ήταν αυτό που προκάλεσε την αύξηση. Δεν χρειάζεται κανείς να θυμάται έναν κανόνα.

Κάτι περισσότερο από ένα πλαίσιο συνομιλίας

Ένα πλαίσιο συνομιλίας θα ήταν εύκολο να φτιαχτεί. Αυτό που παίρνει χρόνο είναι να γίνει η AI κάτι που χρησιμοποιείς για πραγματική δουλειά.

Μπορείτε να δημιουργήσετε τους δικούς σας βοηθούς πάνω στο δικό σας υλικό. Ένας βοηθός που είχε ως πηγή τον γραφικό οδηγό διάβασε μια αγγελία και επισήμανε το απαγορευμένο χρώμα, το λογότυπο σε λάθος γωνία και το πρωτεύον χρώμα που έλειπε, με τον κανόνα να αναφέρεται από τον οδηγό.

Ένα έγγραφο μπορεί να μεταφραστεί σε 35 γλώσσες με τους τίτλους, τους πίνακες και τις λίστες να παραμένουν στις θέσεις τους, ώστε να μπορεί να σταλεί χωρίς κανείς να χρειαστεί να το ξαναφτιάξει.

Ο ήχος από μια συνάντηση γίνεται ένα πρακτικό με αποφάσεις και υπεύθυνους. Εκεί που κάτι έλειπε από τον ήχο, γράφεται ότι λείπει, αντί για μια εικασία.

Και κάτω από κάθε απάντηση φαίνεται πόσο κόστισε. Συνήθως μερικά λεπτά. Η διοίκηση βλέπει το σύνολο ανά εργαζόμενο και τμήμα και θέτει ένα ανώτατο όριο για τον μήνα που η υπηρεσία τηρεί. Δεν χρειάζεται κανείς να αναρωτιέται πού πήγαν τα χρήματα, κάτι που είναι μια από τις λίγες ερωτήσεις που είναι πιο άβολες από αυτή για τα δεδομένα.

Αυτό που λέει συνήθως

"Η AI δεν θα σε αντικαταστήσει. Θα αντικατασταθείς από κάποιον που ξέρει τα σωστά εργαλεία AI."

Είναι μια άβολη φράση, και λέγεται με ζεστασιά. Δεν αφορά το να τρομάξεις κάποιον για να μάθει, αλλά το ότι όποιος πάρει το εργαλείο στα χέρια του και λίγη βοήθεια στο δρόμο τα καταφέρνει μια χαρά. Αυτό ίσχυε για τους δεκαπεντάχρονους που έμαθαν HTML για να κάνουν την παρουσίασή τους πιο όμορφη στο LunarStorm. Ισχύει για τον βοηθό λογιστηρίου που ανακαλύπτει ότι αυτός ο έλεγχος παίρνει είκοσι λεπτά αντί για ένα απόγευμα.

Από ένα βιβλίο επισκεπτών μέχρι μια σύμβαση, η απόσταση είναι μεγαλύτερη απ’ όσο ακούγεται. Αλλά η βασική ερώτηση είναι η ίδια: χτίζεις κάτι που οι άνθρωποι θέλουν να ανοίξουν το πρωί, ή κάτι που πρέπει να ανοίξουν;